DEVLET BÜTÇESİ DERS NOTLARI

Devlet Bütçesi
 1927 yılında yürürlüğe giren Muhasebe-i Umumiye
Kanununda yer alan bütçe tanımının özellikleri:
Devlet müesseselerince hazırlanmasıGelir gider
tahmini olmasıUygulanmasına önceden izin
verilmesi
 Bütçeleme, siyasal sistemlerden iktisat teorilerinden
hukuksal yapılardan muhasebe ilkelerinden
etkilenir.
 Bütçe, kamu kesiminin ekonomi üzerindeki etkisi
Kamu yöneticilerinin hizmet programlarıöncelik
sıralamasıSatın alınacak mal ve hizmetlerin
değerlendirilmesi Yönetim kararlarının analizciler
tarafından değerlendirilmesi hakkında bilgi verir.
 Kamu gelirleri ve giderleri üzerinde parlamentoya
yetki tanınmasınıifade eden kavram Bütçe hakkıdır.
 Fransa'da ilk çağdaşbütçe Restorasyon döneminde
ortaya çıkmıştır.
 Türkiye'de bütçe hakkınıilk kez kabul eden ve
düzenleyen belge 1924 Anayasasıdır.
 Bir önceki mali yıla ait kesin hesap kanun
tasarısının, yeni yıl bütçe kanun tasarısıile birlikte
karara bağlanacağıilk kez 1982 anayasasında yer
almıştır.
 Kla*** bütçe işlevleri: Ekonomik ve mali işlev, Siyasi
işlev, Hukuki işlev, Denetim işlevi
 Akaryakıt tüketim vergisinden toplanan paraların,
karayolu bakım ve onarımıiçin kullanılmasıgenellik
ilkesine aykırıdır.
 Program ödenek miktarlarının yasama organı
tarafından kabul edilmesine ve değiştirilmesinin de
ancak yasama organıtarafından yapılmasına olanak
sağlayan bütçe ilkesi Bölüm onayıilkesidir.
 Türkiye'de olağanüstü bütçe uygulaması1944-1945
mali yılından itibaren kaldırılmıştır.
 Bir vatandaşın ilköğretim okulu yapımıiçin 200
milyar TL bağışının kabul edilmesi bütçe
ilkelerinden Genellik ilkesi istisnasına bir örnektir.
 Sadece kamu hizmeti üretiminde kullanılan girdilere
göre sınıflama yapan bütçeleme sistemi Kla***
bütçedir.
 Borçlanmayı, temel bütçe geliri olarak gören bütçe
yatırım bütçesidir.
 Programların maliyetlerinin ve her program altında
gerçekleştirilen işlerin ölçüldüğü bütçe Performans
bütçedir.
 Gelişmişyatırım bütçesi örneklerinin ilk görüldüğü
ülke İsveçtir.
 Belirli amaçlara ulaşmak üzere gelecekte yapılması
istenen faaliyetlerin saptanmasıve izlenecek yolların
seçilmesine Planlama denir.
 PPBS'nin kla*** bütçeden farklıözellikleri:
Hedeflere ulaşmanın denetlenmesi Siyasal tercihlerin
ağır basmasıSistem analizi tekniklerinin
kullanılmasıAkılcıkararların alınmasına yardımcı
olunması
 PPBS'nin ekonomik ve mali tekniklerden
yararlanarak, nesnel ve objektif kararlar alınmasına
yardımcıolmasıSiyasi organa tanıtılma sorununa
neden olur.
 Türkiye'de program bütçe sistemine 1973 yılında
geçilmiştir.
 Kla*** bütçedeki ekonomik sınıflama, PPBS'nin
Ödenek türü bütçe sınıflamasıiçinde yer alır.
 Harcama kalemi sınıflamasındaki cari harcamalar:
Personel giderleri, Yolluklar, Hizmet alımları,
Tüketim malıve malzeme alımları
 Programın niteliği ve önemi, sorumlu birimler,
hizmetin gelişimi ve programın amaçlarıgibi bilgiler
Program gerekçesinde yer alır.
 Harcamacıkuruluşlar, Maliye Bakanlığı'na bağlı
Bütçe Dairesi Başkanlığıbirimi yardımıyla bütçe
hazırlıklarınıyürütür.
 Harcamacıkuruluşların bütçe teklifleri, bütçe
tasarısınıhazırlamak üzere Bütçe ve Mali Kontrol
Genel Müdürlüğünde toplanır.
 Bütçenin hazırlanmasında Devlet Planlama
Teşkilatının görevi yatırım ödeneklerinin
onaylanmasıdır.
 Devlet memurlarına ödenen yollukların gösterildiği
bütçeye bağlıcetvel H cetvelidir.
 12 Eylül 1980'den sonra Milli Güvenlik Konseyi
döneminde, Bakanlar Kurulu bütçe yasa tasarısını
mali yıl başından en az 120 gün önceDanışma
Meclisine sunmak zorundaydı.
 Bütçe tasarısının TBMM Genel Kurulunda
görüşülmesinde, politik taleplerle, bütçe denkliğinin
ve hükümetin mali programının bozulmamasını
sağlayan kısıtlama Gider arttırıcı, gelir azaltıcı
önerge verilememesi
 Geçici bütçe uygulamasının sakıncaları: Yeni
hizmetlere başlanamaması, Yatırımların aksaması,
Mahsup işlemlerinin karışıklık yaratması,
Ödeneklerin yerlerine ulaştırılamaması
 Genel Bütçe Kanunu Resmi Gazetede
yayımlanmasıyla yürürlüğe girer.
 Vergi borcu miktarının, yasalarda belirtilmişmatrah
ve vergi oranlarına göre saptanmasına Tarh denir.
 Genel Bütçe yasasıile tahsiline izin ve yetki verilen
gelir tahminleri B cetvelinde bulunur.
 Birinci derece ita amirlerinin, aldığıödenekleri kendi
kuruluşlarıiçinde dağıtılırken, ödeme emirleri
Sayıştay tarafından vize edilir.
 Bütçeyle verilen ödeneğin yetmemesi ve aktarma
yapma olanağının da bulunmamasıhalinde Ek
ödenek alınmasıişlemine başvurulabilir.

Yorum Yaz